N-VA twijfelde nooit: niet nóg eens een frigo

Grote vertwijfeling was er gisteren niet te bespeuren in de N-VA-rangen. Daarvoor was het ultieme voorstel van Yves Leterme té slecht: 'Wij steken de staatshervorming niet mee in de koelkast'. Uiteindelijk koos de premier zelf voor dezelfde koers. Bart De Wever wilde gisteravond nog niet reageren.

Echt makkelijk was er gisteren niet door te komen bij de N-VA. Een hele dag bleken de kopstukken niet bereid tot veel achtergrondinformatie: zo speelt de partij van Bart De Wever het altijd als er storm op komst is in de relatie met CD&V. Naar buitenuit worden er gerichte signalen uitgestuurd, intern wordt de druk op de CD&V-top opgevoerd. Maar dat hoefde op geen enkele manier tot twijfel te leiden over de houding van de kleine kartelpartner van Yves Leterme. Voor de start van het partijbestuur had een aantal toppers, waaronder de voorzitter zelf en ook Jan Jambon en Mark Demesmaeker, met een paar welgemikte quotes duidelijk gemaakt dat ze het absoluut niet zagen zitten om de staatshervorming over de zomer heen te tillen.

Want al heerste er gisterenmorgen nog grote onduidelijkheid over de precieze 'uitstelplannen' van Leterme, bij de N-VA voelde men wel bijzonder goed wat er aan de hand was. "Weken geleden kon je al voelen dat de kans op een communautair akkoord bijzonder klein was geworden", zei een bestuurslid gisteren. "We konden dus perfect zien aankomen dat Leterme op een bepaald moment wéér uitstel zou proberen af te dwingen. En daar waren we het roerend over eens: dat doen we niet nog een keer."

Op het partijbestuur 's morgens was er dan ook geen enkele discussie, temeer daar voorzitter De Wever een bijzonder negatief beeld ophing van het verloop van de federale onderhandelingen, die hij zelf overigens vanop een afstand moest volgen. De Wever had het over het "persoonlijke drama van Yves Leterme". "Een jaar geleden vertrekt hij als Vlaams minister-president omdat een communautaire doorbraak op federaal niveau tot stand moet komen", zei De Wever naar verluidt tot zijn partijgenoten. "En nu zegt net die man dat zijn opvolger in Vlaanderen de staatshervorming moet regelen. Dat is wel al te gek."

Minder duidelijkheid was er bij de Vlaams-nationalisten over de houding van de rest van de CD&V-top. Dat de christendemocratische basis allerminst enthousiast was, wisten de partijgenoten van De Wever wél. Ze bleven dan ook hopen dat Leterme zijn ideeën niet tegen elke prijs door zou willen drukken. "Als hij zijn partij hierdoor sleept, ligt het kartel aan diggelen. En dan zit CD&V met een knoert van een geloofwaardigheidsprobleem." Niet dat Bart De Wever en co. CD&V daarop moesten wijzen: "Dat N-VA hierop neen zal zeggen, is een wiskundige zekerheid", beseften ook verschillende CD&V-parlementsleden al in de namiddag.

Toen de plannen van Leterme, na afloop van het overleg in de Lambermont gisterennamiddag, begonnen door te sijpelen naar het hoofdkwartier van de N-VA beterde de sfeer er niet op. Aan het verhaal van de CD&V-top ("Dit is het begin van een confederaal model") werd weinig geloof gehecht. "Wat men ook vertelt, dit is gewoon een evacuatie van de staatshervorming en Brussel-Halle-Vilvoorde", klonk het bij een van de kopstukken. "Daar werken we echt niet aan mee." Geert Bourgeois zei dat ook publiek, toen hij op het topoverleg van de Vlaamse regering passeerde. "Aan een uitstel tot aan de verkiezingen van 2011 zullen we echt niet meewerken."

Op het partijbestuur van gisteravond, dat rond tien uur was afgelopen, kwam men tot eenzelfde conclusie, al vermeed men zorgvuldig om voluit 'neen' te zeggen. "Als men alles wat wij belangrijk vinden op de lange baan schuift, als de staatshervorming in een frigo verdwijnt, werken wij niet mee", zei De Wever. Waarmee hij Leterme nog een heel klein beetje marge gaf om aan zijn scenario te sleutelen en zelf de zwartepiet vermeed.

Maar Leterme maakte geen gebruik van die kleine uitweg. Door er zelf een eind aan te maken behoedt Leterme zijn partij voor een verscheurende keuze tussen zijn premierschap en het kartel met de N-VA. Bart De Wever kan alweer opgelucht ademhalen. Al wilde hij gisteren geen reactie kwijt: "Wij zijn hier zeker niet euforisch over". (rg)

© 2008 De Persgroep Publishing