De erfenis van Attalus

'Als de regering vindt dat er een week nodig is om af te koelen, dan moet dat maar. Zo erg is dat niet. Het is niet dat een weekje uitstel de democratie in gevaar brengt.' Jean-Marie Dedecker, 13 mei 2005. 'Ik pik dit niet, dit is een regelrechte staatsgreep.' Diezelfde Jean-Marie Dedecker (LDD) stond dinsdag briesend in de groene gangen van de Kamer, geflankeerd door Gerolf Annemans (Vlaams Belang) 'die dit in twintig jaar kamerlidschap nog nooit had meegemaakt.' Het manoeuvre van de meerderheid rook dan ook bijzonder onfris. Omdat de Franstaligen weigeren nog een belangenconflict in te roepen, krijgen CD&V/N-VA en Open VLD plots de kans om te doen wat veertig jaar niet kon: BHV splitsen. Een Vlaamse meerderheid volstaat, alleen is het dan wel afgelopen met de regering-Leterme I, hebben de Franstaligen al laten verstaan. Omdat een onderhandelde oplossing ook dinsdag absoluut niet in zicht was, besloot de meerderheid de bijeenkomst van de Kamer op woensdag gewoon af te lasten. Dat geeft de regering tijd om 'iets uit te werken'. De schade is ondertussen aanzienlijk. 'Op acht dagen zal het nu niet aankomen, de Vlamingen wachten al 40 jaar', probeerde Jan Jambon (N-VA) dinsdag nog. CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten verkrampte helemaal: 'Waar hoop is, is leven. En wij zijn van goede wil.' Zijn Bond zonder Naam-aanpak kon niet verhullen dat CD&V het parlement pijnlijk in zijn blootje zette. Voor een tweede keer. In mei 2005 stond de Vlaamse regering Leterme I onder hoogspanning over BHV. Yves Leterme (CD&V) had in zijn Vlaams regeerakkoord de 'onverwijlde splitsing van BHV' laten opnemen, maar zijn Vlaamse coalitiepartners Open VLD en SP.A weigerden daarvoor de federale regering op te blazen. Vlaams Belang en Groen! eisten daarop een Vlaams actualiteitendebat, de facto was er geen Vlaamse regering meer. CD&V, met steun van Open VLD en SP.A/Vl.Pro, stuurde het Vlaams parlement een week op vakantie, tot woede van Groen! en het Belang. Als loyale partijsoldaat werd Dedecker destijds door Open VLD uitgestuurd, vandaar het citaat: 'Zo erg is dat niet.' Dat CD&V-kamervoorzitter Herman Van Rompuy drie jaar later dezelfde truc toepast op zijn halfrond is meer dan een teken aan de wand. De sluiting van het Vlaams parlement was toen pijnlijk, ook al serveert men er niet altijd interessante debatten. Het modernistische halfrond mijmert al jaren jaloers over de Latijnse sfeer van de Kamer, de sluiting kwam als nieuwe klap voor de geloofwaardigheid van de instelling. Ten gronde geloofde drie jaar geleden geen mens dat de paarse partners hun federale regering zouden laten vallen. Premier Guy Verhofstadt (Open VLD) was mislukt in zijn poging BHV te splitsen, maar zijn regering ging verder. CD&V had er geen enkel belang bij daarop de Vlaamse regering op te blazen. Een Vlaams actualiteitsdebat in 2005 was dus sowieso voor de tribune geweest. Een stemming in de Kamer anno 2008 is andere koek. Dit halfrond moet doorgaan voor de hoogste trap van de vaderlandse politiek, het dossier BHV voor het meest brandende van de afgelopen jaren. En plots worden de beruchte vijf minuten politieke moed 'acht dagen waar het nu wel niet meer op zal aankomen'. Je kan de democratie niet een weekje schorsen zonder geloofwaardigheid te verliezen. Tel daarbij het beeld van coalitiepartners die weigeren beleidsnota's van federale ministers goed te keuren. Anoniem bevestigen ministers dat het niet loopt. 'BHV gijzelt alles. Dit kan je niet laten aanslepen, zoals Leterme als Vlaams minister-president wel kon doen', stelt zowel een Open VLD- als een CD&V-excellentie. Het punt waarop de vraag komt of het federaal nog allemaal zin heeft, ligt niet zo ver meer af. Leest u even mee in het aprilnummer van Volksbelang, een liberaal maandblad dat aanleunt bij Open VLD. 'Het is geen geheim dat Open VLD zich intern en extern, zowel structureel als politiek, voorbereidt om de 16 opnieuw te veroveren.' Helaas lezen we er niet bij wie zal vooropgaan in die strijd. Bij de verkiezing van Bart Somers als voorzitter in maart stelde een kopstuk vertrouwelijk, maar zonder blikken of blozen: 'Als we in 2009 naar federale verkiezingen gaan, is Karel De Gucht onze kopman'. De Gucht heeft ondertussen zelf bedankt voor dat scenario. Hij heeft zekerheid over een mandaat als Europees Commissaris in 2009 en past voor een gooi naar de 16. 'Hebt u al een Europese ministerraad meegemaakt? Daar krijg je ten minste het gevoel dat er iets beslist wordt, dat je een verschil kan maken. Na een jaar politieke crisis begrijp ik De Gucht perfect', stelt een collega uit Leterme I. Het zegt veel over de huidige machtsverhoudingen tussen de EU en de federale regering. Het lot van het federale niveau doet meer en meer denken aan dat van de kibbelende Griekse stadstaten, twee eeuwen voor Christus. Worstelend met hun eigen democratisch bestuur, probeerden ze de krampachtig het oprukkende Romeinse wereldrijk af te houden. In Pergamon pakte koning Attalus het anders aan. Op een moment van helderheid zag hij in dat die strijd vergeefs was. Per testament gaf hij zijn stad weg aan de Romeinen, die hun grenzen en geldkoffers openden. De stadstaat verdampte in een wereldrijk. Het moment waarop de bewoner van de 16 zich moet afvragen of hij niet beter een testament opstelt en de zaak overmaakt, is na deze week een stapje dichterbij. In De Handelingen blikt de redactie terug op de politieke actualiteit van de week.

© 2008 Corelio