Toespraak Jan Jambon in de Kamer over Verdrag van Lissabon (wo. 9 april 2008) (1)

Meneer de voorzitter, geachte collega's,

Het is een boutade te zeggen dat het Verdrag van Lissabon een zware bevalling is geweest. Een zware bevalling van zes jaar, waarvan de conceptie begon in 2001 met de Verklaring van Laken, en eindigde met de geboorte van het Verdrag van Lissabon op 13 december 2007 in Lissabon.

Het Verdrag van Lissabon is een poging om van de Europese Unie een slagkrachtige en performante organisatie te maken die de uitdagingen van de 21ste eeuw beter aankan. De inwoners van Europa vragen dat beleidsverantwoordelijken iets in handen hebben om aan mondiale uitdagingen als globalisering, klimaatverandering, demografische verschuivingen, veiligheid en energie het hoofd te bieden. Het is onze mening dat het verlangen naar meer Europese daadkracht gestalte krijgt in het vergelijk dat door het Verdrag van Lissabon wordt belichaamd.

Het Verdrag geeft Europa méér instrumenten om aan de terechte verwachtingen van de Europese burgers tegemoet te komen. Dat was de grote uitdaging waarvoor men stond ten tijde van de Verklaring van Laken in 2001: in hoeverre is Europa nog aantrekkelijk voor de hedendaagse mens? Hoe kan er weer inhoud en perspectief gegeven worden aan het Europese project? Laten we niet vergeten dat Europa steeds gesteund moet blijven van onderuit. Zonder die steun kan Europa geen kernspeler worden in het creëren van een sterkere economie, een betere levenskwaliteit en een ruimte van veiligheid en zekerheid.

Het moet mij wel van het hart dat het ons stoort dat het Verdrag van Lissabon een quasi onleesbare tekst is geworden, tenzij voor specialisten. Met ongenoegen stel ik dan ook de paradox vast dat de heldere, duidelijke tekst van de Grondwet afgeschoten werd en vervangen werd door een draak van een tekst, in termen van tekstopmaak welteverstaan. Dit is zonder meer betreurenswaardig. Gelet op de vaak geciteerde "kloof met de burger" is dit alleszins geen goede zaak. Het is nu al erg moeilijk aan de burger de werking van Europa uit te leggen. De meeste burgers zijn immers geen specialisten in de materie van de Europese Unie. Toch zijn zij het voor wie dit Verdrag geschreven werd.

Ik durf hier zeker niet beweren dat hoe leesbaarder de tekst, hoe verstaanbaarder de tekst, hoe groter de kans is op afwijzing …

Meer nog dan naar de tekstopmaak te kijken, moeten we ons afvragen of het Verdrag van Lissabon een verbetering is tegenover de bestaande Europese Verdragen en of het Europa vooruithelpt.

De Europese Grondwet mocht dan al een aantal onvolkomenheden vertonen - inclusief de benaming, maar dit terzijde -, de voordelen van het grondwettelijk verdrag zijn wel overgenomen in het Lissabonverdrag: de Unie wordt transparanter en efficiëner. Lissabon zorgt er voor dat de slagkracht en het democratische gehalte van de Europese Unie verhoogd wordt.

Onze partij vindt het dan ook positief dat in het Verdrag van Lissabon de volgende punten werden opgenomen:
1. ... (deel 2)